Gàu là gì? Các tình trạng gàu thường gặp

1. Gàu là gì?

Gàu là tình trạng da đầu sản xuất và rụng các tế bào da với tốc độ nhanh bất thường. Dẫn đến biểu hiện da đầu bị khô và bong tróc thành từng mảng hoặc lấm tấm nhỏ màu trắng. Ở một số người, các triệu chứng khác có thể bao gồm: ngứa da đầu; kích ứng và mẩn đỏ trên da đầu; viêm da đầu.

Gàu là gì?  Gàu là một tình trạng rất phổ biến ở cả nam và nữ. Có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở tuổi 20-30. Gàu đặc trưng bởi hiện tượng bong da trên da đầu và ngứa. Theo sinh lý bình thường, lớp da đầu ngoài cùng sau khoảng thời gian một tháng sẽ chết đi. Tóc mọc ra tạo thành những vảy nhỏ li ti. Các tế bào này sẽ được thay thế bằng các tế bào da đầu mới khác. Tuy nhiên, khi bị gàu, thời gian tế bào da đầu tróc ra thu gắn chỉ còn 2-3 tuần. Da đầu bị thay thế quá nhanh, các vảy rớt nhiều. Đôi khi thành các mảng lớn hơn dính vào tóc và vai áo.

Ở mức độ nhẹ, gàu có thể điều trị bằng cách dùng dầu gội đầu mỗi ngày. Mức độ nghiêm trọng hơn, người bệnh cần sử dụng dầu gội có thành phần thuốc. Tuy nhiên, các triệu chứng có thể xuất hiện lại sau đó. Gàu cũng là một triệu chứng của bệnh viêm da tiết bã nhờn. Hay còn gọi là viêm da dầu, chàm da mỡ.

1.1. Đối tượng dễ bị gàu là ai?

Bất cứ ai cũng có thể bị gàu. Nhưng một số yếu tố nguy cơ có thể khiến bạn dễ bị gàu hơn. Những yếu tố làm tăng nguy cơ phát triển gàu bao gồm:

• Tuổi tác: Gàu thường bắt đầu ở tuổi dậy thì và tiếp tục đến tuổi trung niên. Điều đó không có nghĩa là người lớn tuổi không bị gàu. Với một số người, gàu có thể kéo dài suốt đời.
• Nam giới: Tình trạng gàu phổ biến ở nam giới hơn so với nữ giới.
• Mắc một số bệnh: Bệnh Parkinson và các bệnh ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Cũng có thể làm tăng nguy cơ bị gàu. Ngoài ra, người nhiễm HIV hoặc hệ thống miễn dịch suy yếu cũng nằm trong nhóm đối tượng nguy cơ.
• Người có da dầu và tóc quá nhờn sẽ dễ sinh gàu hơn.

1.2. Tác hại của gàu là gì?

Gàu là gì?  Gàu là một tình trạng da liễu, biểu hiện bên ngoài nên không gây biến chứng nguy hại đến sức khỏe. Tuy nhiên, gàu thường đi kèm với biểu hiện ngứa ngáy, khó chịu. Gây ảnh hưởng đến tâm lý, ngại giao tiếp hay trong sinh hoạt.

2. Các nguyên nhân phổ biến gây gàu là gì?

Gàu có thể do một số nguyên nhân. Bao gồm:

• Tình trạng da dầu, kích ứng
• Da dầu quá khô
• Một loại nấm giống như nấm men (malassezia) ăn chất dầu trên da Thường là da đầu, da mặt, vùng tiết mồ hôi dầu ở người trưởng thành
• Nhạy cảm với các sản phẩm chăm sóc tóc (viêm da tiếp xúc)
• Các tình trạng da khác, chẳng hạn như bệnh vảy nến và bệnh chàm.

2.1. Nguyên nhân gây gàu là gì? Viêm da

Viêm da đầu là tình trạng da đầu bị đỏ, kèm vảy da màu trắng, mỏng dính vùng trán đỉnh. Có thể lan tỏa vùng đầu. Tình trạng viêm da cũng xuất hiện ở mặt với những đám đỏ da có ranh giới rõ rệt, trên có vảy. Vảy mỡ vàng dính tập trung ở rãnh mũi má, đầu trong lông mày… vùng thân mình hay gặp ở ngực, lưng.

Gàu là một triệu chứng, tình trạng hay gặp của bệnh viêm da dầu tiết bã. Đây là một bệnh da liễu phổ biến. Ngoài ảnh hưởng đến da đầu, bệnh còn ảnh hưởng đến vùng da ở các vị trí khác. Như trong tai, lông mày, mí mắt trên, trán, các nếp gấp kéo dài từ mũi đến khóe miệng.

Viêm da tiết bã xuất hiện khi tuyến bã nhờn hoạt động mạnh tạo cơ hội cho một số phản ứng viêm da xuất hiện. Nguyên nhân của hiện tượng này có thể do yếu tố di truyền, tỷ lệ mắc bệnh trong dân số là 2-5%. Nếu trong gia đình có người bệnh viêm da tiết bã thì nguy cơ mắc ở thế hệ sau là rất cao. Đặc trưng của gàu do viêm da tiết bã là da đầu thường bị đỏ, bong vảy nhiều màu trắng hoặc vàng nhẹ. Bệnh thường nhẹ vào mùa hè, tiến triển mạnh vào mùa thu đông.

2.2. Nấm men gây tình trạng gàu

Malassezia thuộc họ nấm men sinh sống trên da người có sở thích ăn chất dầu, bã nhờn trên da. Hình thành các axit béo tự do, gây phản ứng viêm da kích ứng. Hệ quả là tế bào sừng da đầu tăng sinh quá mức và tạo vảy da đầu. Do đó những người da dầu dễ bị gàu hơn so với nhóm da khác.

2.3. Da đầu khô cũng có thể gây gàu

Ngược lại với tình trạng da đầu đổ nhiều dầu. Da đầu khô do không có đủ độ ẩm, chất dầu, rơi vào tình trạng rối loạn. Hay dễ kích ứng và bong tróc, dễ phát sinh những vảy trắng nhỏ.

2. 4. Sử dụng sản phẩm chăm sóc tóc chưa phù hợp

Nguyên nhân gây gàu là gì? Dầu gội, gel tạo kiểu, thuốc uốn, nhuộm hay mỹ phẩm chăm sóc tóc chứa các thành phần tẩy rửa. Chứa chất bảo quản không thân thiện với da đầu. Độ pH bị ảnh hưởng và xáo trộn khiến độ ẩm mất cân bằng. Da đầu khô hơn mức bình thường, dễ kích ứng và sinh gàu.

2.5. Một số bệnh lý gây gàu

Những loại bệnh lý như viêm da tiết bã nhờn, bệnh vảy nến, bệnh chàm… Đều là những yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến da đầu và sinh vảy gầu:

• Bệnh vảy nến: Bệnh gây tích lũy các tế bào chết tạo thành lớp vảy dày màu bạc. Vảy nến thường xảy ra ở các vị trí như khủy tay, đầu gối,.. nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến da đầu, gây gàu.
• Bệnh chàm: Nếu bệnh chàm xuất hiện trên da đầu có thể phát triển gàu.
• Bệnh dày sừng da đầu
• Người mắc bệnh Parkinson, các bệnh thần kinh hay người nhiễm HIV cũng dễ bị viêm da tiết bã nhờn và gây ra gàu.
• Ngoài ra, nhóm người mắc bệnh lý tim mạch, người vừa hồi phục sau nhồi máu cơ tim. Người có hệ miễn dịch bị suy yếu cũng khiến da đầu của họ dễ bị đổ gàu hơn.

2.6. Nguyên nhân gây gàu là gì? Căng thẳng

Stress là nguyên nhân gây ra gàu. Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Căng thẳng còn khiến bạn dễ mắc phải một số vấn đề về da, trong đó có tình trạng gàu. Căng thẳng kéo dài lâu ngày gây kích hoạt quá trình bong tróc các tế bào da chết. Sản sinh nhiều gàu hơn hoặc làm trầm trọng thêm các triệu chứng bệnh hiện có.

Nguyên nhân, khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng, hệ thống miễn dịch bị ảnh hưởng và suy yếu. Làm gảm khả năng chống lại các vấn đề sức khỏe phát sinh. Hệ quả, một chu kỳ ngứa sẽ được kích hoạt, càng gãi càng ngứa và sản sinh nhiều gàu.

2.7. Thiếu/ thừa dưỡng chất

Thiếu vắng sự xuất hiện của các thành phần giúp cho da đầu khỏe mạnh, cân bằng độ ẩm. Như kẽm, vitamin B, chất béo… là nguyên nhân gây ra tình trạng gàu.

Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều đường cũng là nguyên nhân. Lý do, đường thúc đẩy sự phát triển của những loại nấm men ký sinh trên da. Đường cũng gây ức chế vitamin B, một dưỡng chất được xem là chống lại tình trạng sản sinh gàu.

2.8. Nhiệt độ môi trường

Không khí quá lạnh và khô như ngồi trong môi trường điều hòa nhiệt độ thấp hay mùa đông cũng có thể gây ra tình trạng mất nước, da đầu khô, thiếu độ ẩm.

2.9. Giới tính nam dễ bị gàu

Hormone Androgen (như testosterone) kích thích hoạt động của tuyến bã nhờn. Dầu tiết ra nhiều hơn làm tăng khả năng phản ứng viêm và gàu xảy ra. Do đó, nam giới bị gàu nhiều hơn phụ nữ.

2.10. Các nguyên nhân khác

Gội đầu quá nhiều hoặc quá ít cũng gây ra tình trạng gầu. Nếu gội đầu quá nhiều lần trong tuần, da đầu sẽ mất chất dầu bảo vệ, độ pH bị xáo trộn. Ngược lại, gội đầu quá ít khiến cho da chết tích tụ, sinh nhiều dầu. Và bít tắc lỗ chân lông, nấm có cơ hội sinh sôi.

Da đầu bị kích thích quá mức bởi các yếu tố như chải đầu, gội đầu hay massage da đầu quá mạnh. Thời tiết hanh khô, ô nhiễm môi trường, khói bụi, sấy, nhuộm, duỗi tóc quá thường xuyên,…

3. Các tình trạng gàu thường gặp

Các dấu hiệu, tình trạng và triệu chứng của gàu có thể bao gồm:

• Gàu đặc trưng bằng những vảy nhỏ, màu trắng xuất hiện trên da đầu
• Vảy gàu dính trên da đầu, tóc, lông mày, râu, trên vai áo.
• Ngứa ngáy da đầu.
• Da đầu có vảy theo mảng ở người lớn; “cứt trâu” ở trẻ sơ sinh.
• Các dấu hiệu và triệu chứng có thể nghiêm trọng hơn nếu rơi vào trạng thái. căng thẳng.
• Gàu có xu hướng bùng phát vào mùa lạnh, khô.

Bạn nên đến khám các bác sĩ da liễu nếu bạn thấy các tình trạng sau:

• Da đầu bạn có các dấu hiệu nhiễm trùng da, chẳng hạn như đỏ, đau hoặc sưng nhiều.
• Gàu nặng và bạn đã tự điều trị tại nhà như gàu không thuyên giảm.
• Có dấu hiệu của bệnh chàm, vảy nến, hoặc các bệnh lý da liễu khác.
• Da đầu bạn rất ngứa.

4. Một số phương pháp điều trị gàu hiệu quả

Phía trên, bạn đã biết Gàu là gì cũng như các nguyên nhân gây ra gàu. Vậy các phương pháp điều trị hiệu quả là gì?  Nếu tình trạng gàu nhẹ, bạn nên làm sạch thường xuyên bằng dầu gội nhẹ nhàng. Để giảm lượng dầu và sự tích tụ tế bào da chết. Tình trạng nặng hơn, bạn có thể được khuyên dùng dầu gội chứa thuốc hoặc sử dụng kem bôi, thuốc uống.

4.1. Dùng dầu gội đặc trị gàu

Tình trạng gàu ở mức độ nặng hơn, bác sĩ có thể khuyên bạn sử dụng loại dầu gội trị gàu có thuốc, 2-3 lần/tuần. Hoặc mỗi ngày theo chỉ định. Người tóc khô có thể giảm số lần gội và dùng dầu xả dưỡng ẩm cho tóc hoặc da đầu.

Dầu gội trị gàu được phân loại theo thành phần thuốc có trong dầu gội hoặc theo toa:

• Dầu gội chứa kẽm pyrithione: Chất kẽm pyrithione phát huy công dụng kháng khuẩn và kháng nấm.
• Dầu gội chứa thành phần chiết xuất từ nhựa than: Dòng sản phẩm này kìm hãm quá trình tạo da chết và bong tróc trên da đầu. Nếu tóc sáng màu, loại dầu này có thể làm mất màu tóc hoặc khiến da đầu nhạy cảm hơn với ánh nắng.
• Dầu gội chứa axit salicylic: Dòng sản phẩm này giúp loại bỏ hiện tượng da đầu bị khô – nguyên nhân gây ra tình trạng gầu.
• Dầu gội chứa Selenium sulfide: Là loại dầu gội chống nấm nên cần sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ. Cần gội thật sạch dầu để tránh làm thay đổi màu tóc và da đầu.
• Dầu gội chứa Ketoconazole: Hợp chất có trong loại dầu này giúp tiêu diệt nấm gây gàu sống trên da đầu.
• Dầu gội chứa fluocinolone: Là dòng sản phẩm chứa corticosteroid giúp kiểm soát ngứa, bong tróc da và kích ứng. Tuy nhiên cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ da liễu để có được tác dụng như mong muốn.

4.2. Dùng thuốc (uống, bôi)

Bác sĩ da liễu có thể chỉ định người bệnh dùng thuốc bôi nếu tình trạng gàu do nguyên nhân nấm da đầu. Tuy nhiên, nếu thuốc bôi không cho tác dụng, người bệnh sẽ được chỉ định điều trị bằng thuốc uống.

4.3. Xét nghiệm máu

Trong một số trường hợp, gàu có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiềm ẩn. Như thiếu hụt vitamin hoặc vấn đề với hệ thống miễn dịch. Tình trạng bong da giống như gàu cũng có thể liên quan đến bệnh vẩy nến da đầu.

Xét nghiệm máu giúp tìm ra những bất thường, qua đó tìm ra nguyên nhân gây ra gàu.

4.4. Chế độ sinh hoạt và phòng ngừa

Một sự kết hợp giữa lối sống lành mạnh và sử dụng sản phẩm dầu gội phù hợp có thể giúp người bệnh cải thiện tình trạng gàu:

• Kiểm soát căng thẳng, stress: Như chúng ta đã biết, mức độ căng thẳng cao có thể làm suy yếu hệ thống miễn dịch của cơ thể và làm trầm trọng hơn các bệnh lý da sẵn có, như viêm da tiết bã, bệnh chàm da hay bệnh vảy nến. Thực hiện đi bộ, tập yoga, tập thở… mỗi ngày qua đó có thể kiểm soát gàu.

• Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý: Tuân thủ một chế độ ăn uống lành mạnh, hợp lý bao gồm nhiều axit béo omega – 3, kẽm, vitamin B và men vi sinh. Các dưỡng chất này có trong cá hồi, cá ngừ, bơ đậu phộng, dầu ô liu nguyên chất, dầu hạt cải, bơ, quả óc chó và trứng.
• Giảm lượng đường tiêu thụ và tránh thực phẩm chế biến sẵn có hàm lượng đường cao.

>>> THAM KHẢO NGAY: Gàu có thể trị dứt điểm không? Cách trị gàu hiệu quả tại nhà

4.5. Chăm sóc tóc đúng cách

Nếu bạn dễ bị gàu, bạn có thể cần thực hiện một số thay đổi đối với thói quen chăm sóc tóc. Và các sản phẩm sử dụng trên da đầu. Nếu được, bạn nên:

• Hạn chế các sản phẩm tạo mẫu tóc hay tạo màu tóc, bao gồm các thuốc nhuộm. Vì chúng có thể gây kích ứng da đầu của bạn và để lại dầu, các hóa chất trên da làm tăng nguy cơ phát triển gàu.
• Tránh nước quá nóng, thay vào đó, bạn hãy dùng nước âm ấm để gội đầu.
• Gội đầu thường xuyên bằng dầu gội đầu nhẹ nhàng hoặc dầu gội có chứa các thành phần trị gàu và nhớ gội sạch với nước.
• Chú ý tần suất gội đầu cho phù hợp: tóc bết (gội 2-3 lần/tuần), sử dụng sản phẩm tạo kiểu như gel tạo kiểu (gội vào cuối ngày), tập thể thao (gội sau khi tập), tóc nhuộm (2-3 lần/tuần).
• Sử dụng các loại mặt nạ dành cho da đầu như mặt nạ dầu ô liu có thể giải quyết vấn đề da đầu khô khi ngồi quá lâu trong môi trường lạnh và khô.

5. Tổng kết

Gàu là gì? Gàu là một tình trạng phổ biến và không lây truyền. Nhưng gây ảnh hưởng đáng kể tới người bệnh. Trong những trường hợp nặng, bạn có thể áp dụng các biện pháp ngăn ngừa và phương pháp điều trị hiệu quả. Để có thể kiểm soát bệnh tốt hơn. Bất cứ khi nào bệnh diễn tiến nặng hay trầm trọng hơn, hãy tới khám các bác sĩ da liễu để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất nhé.